IELTS General Training Reading: format va ball

Imtihon formati

• Imtihon 60 daqiqa davom etadi: 3 ta bo'lim (section) va jami 40 ta savol. Har bir to'g'ri javob 1 ball, noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi — hech bir savolni bo'sh qoldirmang.
• Section 1 (taxminan 1–14-savollar): 2–4 ta qisqa kundalik matn — reklama, e'lon, jadval (timetable), buklet, xizmatlar ro'yxati. Masalan, bir nechta sport zali reklamasi yoki avtobus jadvali.
• Section 2 (taxminan 15–27-savollar): ish bilan bog'liq 2 ta matn — ish e'loni, xodimlar qo'llanmasi (staff handbook), ish joyi qoidalari, o'quv kursi haqida ma'lumot.
• Section 3 (taxminan 28–40-savollar): umumiy mavzudagi bitta uzun maqola (gazeta yoki jurnal uslubida, 700–1000 so'z). Bu eng qiyin bo'lim, Academic matnlariga eng yaqin.
• Javoblarni javob varag'iga ko'chirish uchun qo'shimcha vaqt berilmaydi (Listeningdan farqli). Javoblarni 60 daqiqa ichida yozib ulgurishingiz kerak — kompyuter variantida ham shunday.
• Academicdan farqi: Academicda uchta uzun ilmiy-ommabop matn bo'ladi, GTda esa avval qisqa amaliy matnlar, keyin ish matnlari, oxirida bitta uzun maqola. Savol turlari bir xil (True/False/Not Given, moslashtirish, to'ldirish, test, sarlavhalar), lekin GTda 'qaysi matnda...' turidagi moslashtirish ko'p uchraydi.
• Imlo muhim: to'ldirish savollarida xato yozilgan so'z noto'g'ri hisoblanadi, so'z cheklovidan (masalan, NO MORE THAN TWO WORDS AND/OR A NUMBER) oshsangiz ham javob qabul qilinmaydi.

Baholash va band ballari

• Quyidagi raqamlar taxminiy: aniq chegara har bir test variantining qiyinligiga qarab bir-ikki ballga o'zgarishi mumkin.
• GT da bir xil band uchun Academicdagidan ko'proq to'g'ri javob kerak. Masalan, Academicda band 6.0 uchun taxminan 23 ta, GTda esa taxminan 30 ta to'g'ri javob kerak — chunki GT matnlari osonroq deb hisoblanadi.
• 23 ta to'g'ri javob ≈ band 5.0; 27 ta ≈ band 5.5. Oddiy e'lon va reklamalarni tushunasiz, lekin Section 3 maqolasida va parafrazalarda adashasiz.
• 30 ta to'g'ri javob ≈ band 6.0; 32 ta ≈ band 6.5. Section 1 va 2 ni deyarli xatosiz yechasiz, xatolar asosan Section 3 va NOT GIVEN savollarida.
• 34 ta to'g'ri javob ≈ band 7.0; 36 ta ≈ band 7.5. Butun testda bor-yo'g'i 4–6 ta xato: cheklovchi so'zlar (only, all, except) va shartlarni aniq ajratasiz.
• 37 ta to'g'ri javob ≈ band 8.0; 39 ta ≈ band 8.5; 40 ta ≈ band 9. Yuqori bandlarda har bir xato muhim — Section 1 dagi 'oson' savollarda ham bitta e'tiborsizlik yarim bandga tushirishi mumkin.

Savol turlari va qismlar bo'yicha qo'llanmalar

• Qisqa matnlarga moslashtirish
  Section 1 va 2 da eng ko'p uchraydigan tur.
• True / False / Not Given
  Section 2 da ko'pincha xodimlar qo'llanmasi, ish joyi qoidalari yoki ta'til tartibi haqidagi matn bo'ladi va siz gaplarni tekshirasiz: matnga mos — TRUE, matnga zid — FALSE, matnda ma'lumot yo'q — NOT GIVEN.
• Notes completion
  Section 2 da ko'pincha o'quv kursi, ishga qabul qilish jarayoni yoki xavfsizlik qoidalari haqidagi matn asosida gap yoki qisqa qaydlar (notes) beriladi va bo'sh joylarni matndan olingan so'zlar bilan to'ldirasiz.
• Jadval savollari
  Section 1 da jadval (avtobus, poyezd, parom, sport zali mashg'ulotlari) yoki narxlar ro'yxati beriladi va siz qisqa savollarga javob yozasiz yoki bo'sh joyni to'ldirasiz.
• Matching headings
  Section 3 dagi uzun maqolada har bir paragrafga ro'yxatdagi (i, ii, iii...) eng mos sarlavhani tanlaysiz.

Tayyorgarlik maslahatlari

• Vaqtni taqsimlang: Section 1 ga taxminan 15 daqiqa, Section 2 ga 20 daqiqa, Section 3 ga 25 daqiqa ajrating. Birinchi bo'limlar osonroq — ularda vaqt yutib, eng qiyin maqolaga ko'proq vaqt qoldiring.
• Javoblarni darhol javob varag'iga yozing — oxirida ko'chirish uchun qo'shimcha vaqt berilmaydi.
• Section 1 va 2 da xato qilish 'qimmat': GT da band 7 uchun 40 tadan taxminan 34 ta to'g'ri javob kerak. Oson savollarda ham shartlar, raqamlar va istisnolarni ikki marta tekshiring.
• Har kuni real hayotdagi ingliz tilidagi matnlarni o'qing: reklama, e'lonlar, jadval, kompaniya qoidalari, ish e'lonlari va gazeta maqolalari. Bunday matnlarning tuzilishiga ko'nikib qolsangiz, kerakli ma'lumotni tezroq topasiz.
• Ish va kundalik hayot so'zlarini mavzu bo'yicha o'rganing: leave, notice, shift, induction, refund, deposit, eligible, entitled, fare, discount. Har bir so'zni sinonimi bilan yozib boring (free = no charge = complimentary).
• Bitta savolga tiqilib qolmang: 1,5 daqiqada javob topilmasa, taxminiy javob yozing, belgilab qo'ying va davom eting. Bo'sh qoldirilgan savol — aniq nol ball.
• Mashq rejasi: hafta davomida har kuni bitta savol turini mashq qiling, hafta oxirida to'liq 60 daqiqalik GT testni vaqt bilan yeching va har bir xatoni tahlil qiling: so'zni bilmadingizmi, joyni topa olmadingizmi yoki tuzoqqa tushdingizmi?
• O'z tajribangizga emas, matnga tayaning: sizning ishxonangizda qoidalar boshqacha bo'lishi mumkin, lekin javob faqat matnda yozilgan narsaga asoslanadi.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar

• «Oson» Section 1 da shoshilib xato qilish: GT'da band 7 uchun 40 tadan taxminan 34 ta to'g'ri javob kerak.
• Jadval va e'lonlardagi shart va istisnolarni (only, except, weekdays) e'tiborsiz qoldirish.
• O'z ish tajribasiga tayanish: sizning ishxonangizda qoidalar boshqacha bo'lishi mumkin, javob faqat matnda.
• Raqam va vaqtlarni ko'chirishda xato: 7.15 va 7.50, £12 va £21 kabi.

Mashq: formatni qanchalik bilasiz?

Yuqoridagi ma'lumot asosida 4 ta qisqa savol.