IELTS Writing: Task 1 va Task 2 formati va baholash

Imtihon formati

• Writing bo'limiga jami 60 daqiqa beriladi va ikki topshiriq bir vaqtda beriladi — vaqtni o'zingiz taqsimlaysiz. Tavsiya: Task 1 ga taxminan 20 daqiqa, Task 2 ga taxminan 40 daqiqa.
• Task 1: kamida 150 so'z. Sizga grafik (chiziqli, ustunli, doiraviy), jadval, jarayon diagrammasi yoki xarita beriladi va asosiy ma'lumotlarni xolis, o'z fikringizsiz tasvirlab berishingiz kerak.
• Task 2: kamida 250 so'z. Bu akademik uslubdagi esse: fikr bildirish, ikki tomonni muhokama qilish, afzallik/kamchiliklar, muammo/yechim yoki ikki qismli savol bo'lishi mumkin.
• Task 2 ning bahosi Task 1 dan ikki baravar og'irroq hisoblanadi. Shuning uchun Task 1 ga ortiqcha vaqt sarflab, Task 2 ni chala qoldirish — eng qimmat xato.
• Belgilangan so'z sonidan kam yozsangiz, ball pasaytiriladi (asosan topshiriqqa javob mezoni bo'yicha). Juda uzun yozish esa ball bermaydi — ko'pincha xatolar sonini oshiradi. Task 1 uchun 160-190, Task 2 uchun 260-300 so'z qulay oraliq.
• Imtihon qog'ozda yoki kompyuterda bo'lishi mumkin. Kompyuterda so'z soni ekranda ko'rinadi; qog'ozda esa o'zingiz hisoblashingiz kerak, shuning uchun bir qatorda o'rtacha nechta so'z yozishingizni oldindan biling.

Baholash va band ballari

• Topshiriqqa javob (Task Achievement / Task Response): savolda so'ralgan hamma narsaga javob berdingizmi? Task 1 da bu — asosiy tendensiyalarni ko'rsatuvchi umumiy xulosa (overview) va muhim raqamlar; Task 2 da — aniq pozitsiya, uni qo'llab-quvvatlovchi rivojlangan g'oyalar va misollar.
• Izchillik va bog'lanish (Coherence and Cohesion): matn mantiqiy oqadimi? Har bir abzatsning bitta asosiy fikri bormi, gaplar bir-biriga tabiiy ulanadimi? Bog'lovchi so'zlar (however, as a result) to'g'ri va o'rinli ishlatilishi kerak — har gapning boshiga tiqish esa aksincha ballni tushiradi.
• Lug'at boyligi (Lexical Resource): fikringizni aniq ifodalash uchun yetarli va xilma-xil so'zlar ishlatyapsizmi? Bir so'zni qayta-qayta takrorlamaslik, so'zlarni to'g'ri birikmalarda (collocation) qo'llash va imlo xatolarini kamaytirish muhim. Kam uchraydigan so'zni noto'g'ri ishlatgandan ko'ra, oddiy so'zni to'g'ri ishlatgan yaxshi.
• Grammatik xilma-xillik va aniqlik (Grammatical Range and Accuracy): faqat sodda gaplar emas, balki murakkab gaplar (which, although, if bilan) ham bormi va ular qanchalik xatosiz? Ko'p xatoli murakkab gaplardan ko'ra, to'g'ri tuzilgan aralash gaplar yaxshiroq natija beradi.
• Band 5 va 6 farqi amalda: 5 da javob qisman to'liq emas, fikrlar takrorlanadi yoki yetarlicha rivojlanmaydi, xatolar o'qishni qiyinlashtiradi. 6 da hamma qismlarga javob bor, tuzilma tushunarli, lekin g'oyalar ba'zan yuzaki, bog'lovchilar mexanik, xatolar sezilarli, ammo ma'noni buzmaydi.
• Band 7 amalda: pozitsiya butun esse davomida aniq, har abzatsda asosiy fikr rivojlantirilgan, so'zlar ancha aniq tanlangan (masalan, "a sharp decline", "a pressing issue"), xatosiz gaplar ko'pchilikni tashkil qiladi. Task 1 da overview aniq va ajralib turadi.
• Band 8 amalda: matn o'qishga juda yengil, bog'lanish deyarli sezilmaydi, chunki tabiiy. So'z tanlovi aniq va nozik, xatolar juda kam va tasodifiy. Farq ko'pincha "ko'proq so'z" emas, balki aniqlik va g'oyalarning chuqurligida.

Savol turlari va qismlar bo'yicha qo'llanmalar

• Task 1: line graph
  Chiziqli grafik vaqt davomida bir yoki bir nechta ko'rsatkich qanday o'zgarganini ko'rsatadi.
• Task 1: bar chart
  Ustunli diagramma turli toifalarni (mamlakatlar, yosh guruhlari, mahsulotlar) yoki turli yillarni taqqoslaydi.
• Task 1: pie chart / table
  Doiraviy diagramma butunning qismlarini (foizlarda) ko'rsatadi; jadval esa ko'p raqamni qatorlar va ustunlarda beradi.
• Task 1: process
  Jarayon diagrammasi biror narsa qanday ishlab chiqarilishini yoki tabiiy jarayon qanday kechishini bosqichma-bosqich ko'rsatadi.
• Task 1: map
  Odatda bir joyning ikki xil vaqtdagi xaritasi beriladi (masalan, 1990 va hozir) yoki rejalashtirilgan o'zgarishlar ko'rsatiladi.
• Task 2: opinion
  Savolda biror fikr beriladi va siz unga qanchalik qo'shilishingizni so'rashadi (To what extent do you agree or disagree?).
• Task 2: discussion
  Savolda ikki qarama-qarshi fikr beriladi va ikkalasini muhokama qilib, o'z fikringizni bildirishingiz so'raladi (Discuss both views and give your own opinion).
• Task 2: advantages
  Bu turdagi savol biror holat yoki tendensiyaning afzallik va kamchiliklarini so'raydi.
• Task 2: problem/solution
  Bu turda biror muammoning sabablari (yoki muammolari) va unga yechimlar so'raladi.
• Task 2: two-part
  Bu turda bir mavzu bo'yicha ikkita alohida savol beriladi (masalan, "Why is this happening?

Task 2 namuna savollari

• Some people say that the best way to learn is through experience rather than from books or teachers. To what extent do you agree or disagree?
• Some believe that protecting the environment is the responsibility of governments, while others think individuals should take action. Discuss both views and give your own opinion.
• In some countries people are living longer and the population is ageing. What problems can this cause, and how can they be solved?

Tayyorgarlik maslahatlari

• Yozishdan oldin rejalashtiring: Task 1 uchun 2-3 daqiqa (overview nima bo'lishini aniqlang), Task 2 uchun 5 daqiqa (pozitsiya va ikki asosiy g'oya). Reja bilan yozilgan esse kamroq takrorlanadi va mantiqan izchil bo'ladi.
• Task 2 dan boshlashni ko'rib chiqing: u ikki baravar ko'p ball beradi. Agar vaqt yetmay qolsa, qisqaroq Task 1 kamroq zarar keltiradi.
• Abzatslarni aniq ajrating: qog'ozda har abzats orasida bitta bo'sh qator qoldiring. Task 1 uchun odatda 4 abzats, Task 2 uchun 4-5 abzats yetarli.
• Oxirida 3-4 daqiqa tekshirishga qoldiring: fe'l zamonlari, ko'plik -s, artikllar (a/an/the), imlo va so'z soni. Shaxsiy xatolar ro'yxatingizni tuzing va har safar aynan shularni qidiring.
• So'z sonini oldindan bilib qo'ying: qo'lda bir qatorga nechta so'z sig'ishini mashqda hisoblang (masalan, 10 so'z/qator), shunda imtihonda har bir so'zni sanashga vaqt ketmaydi.
• Qo'lda yozsangiz, o'qiladigan husnixat muhim — tekshiruvchi o'qiy olmagan so'zni xato deb hisoblashi mumkin. Kompyuterda yozsangiz, avtomatik tuzatish yo'qligini yodda tuting.
• Murakkab so'zlarni yodlab, majburan tiqmang. Har bir yangi so'zni tayyor birikma bilan o'rganing ("a significant increase", "tackle a problem") va avval mashqda sinab ko'ring.
• Haftalik reja: haftada 2 ta Task 1 va 2 ta Task 2 ni vaqt bilan yozing, keyin har birini model javob bilan solishtiring va mezonlar bo'yicha o'zingizni baholang. Har kuni 10 daqiqa bitta abzatsni qayta yozish ham katta natija beradi.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar

• Artikllarni tushirib qoldirish yoki ortiqcha qo'yish: «the most of people» emas, «most people».
• Sondan keyin ko'plik -s ni unutish: o'zbekcha «uch kitob», lekin inglizcha «three books», «20 percent of students».
• O'zbek tilidagi uzun, vergul bilan ulangan gap tuzilishini ko'chirish — ingliz tilida bunday gaplarni nuqta yoki bog'lovchi bilan bo'lish kerak.
• Present Perfect va Past Simple ni chalkashtirish: aniq o'tgan davr (in 2010, between 2005 and 2010) uchun Past Simple ishlatiladi.
• Esse ichida shaxsiy, so'zlashuv uslubi: «I think so», «a lot of», «kids» o'rniga «children», «many», «a significant number of».

Mashq: formatni qanchalik bilasiz?

Yuqoridagi ma'lumot asosida 4 ta qisqa savol.