IELTS Listening: format, ball jadvali va maslahatlar
IELTS Listening — bu faqat quloq bilan eshitish emas, balki eshitayotganda o'qish, oldindan taxmin qilish va to'g'ri yozish ko'nikmasi. Audio faqat bir marta qo'yiladi, shuning uchun har bir savol turining o'z strategiyasini bilish juda muhim. Quyida imtihon formati, ball tizimi va har bir savol turi uchun qadamlar, tuzoqlar hamda qisqa mashq berilgan. Mashqlarni ovoz chiqarib tinglang va javoblaringizni izohlar bilan solishtiring.
Imtihon formati
- Imtihon 4 qismdan (Part) iborat, jami 40 ta savol. Audio taxminan 30 daqiqa davom etadi va har bir yozuv faqat BIR MARTA eshittiriladi.
- Part 1 — kundalik hayotdagi ikki kishilik suhbat (masalan, telefon orqali buyurtma berish yoki ro'yxatdan o'tish). Asosan forma va jadval to'ldirish: ismlar, raqamlar, sanalar.
- Part 2 — kundalik mavzudagi monolog: bitta odam biror joy, tadbir yoki xizmat haqida gapiradi (ekskursiya, radio e'loni, yangi markaz haqida ma'lumot). Ko'pincha xarita/plan va test savollari chiqadi.
- Part 3 — o'quv mavzusidagi suhbat: odatda 2-4 kishi (talabalar va o'qituvchi) loyiha yoki topshiriqni muhokama qiladi. Fikrlar, rozilik va norozilikni ajrata bilish kerak.
- Part 4 — akademik ma'ruza (lecture): bitta spiker uzluksiz gapiradi, oradagi tanaffus yo'q. Odatda gap to'ldirish yoki konspekt to'ldirish savollari bo'ladi va bu eng qiyin qism hisoblanadi.
- Qog'ozdagi imtihonda oxirida javoblarni javob varaqasiga ko'chirish uchun 10 daqiqa beriladi. Kompyuterdagi imtihonda javoblar to'g'ridan-to'g'ri kiritiladi, shuning uchun oxirida faqat 2 daqiqa tekshirish vaqti bo'ladi — javobni darhol yozib boring.
Baholash va band ballari
- Ball 40 ta savoldan nechta to'g'ri javob berganingizga qarab hisoblanadi. Har bir to'g'ri javob — 1 ball, noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi, shuning uchun hech bir katakni bo'sh qoldirmang.
- Taxminan 16-17 ta to'g'ri javob ≈ band 5. Bu oddiy suhbatlarda asosiy ma'lumotni tushunasiz, lekin tez nutq va akademik qismlarda ko'p narsani o'tkazib yuborasiz degani.
- Taxminan 23-25 ta to'g'ri javob ≈ band 6. Part 1 va Part 2 ni ancha yaxshi bajarasiz, ammo Part 3-4 dagi fikr almashinuvi va tafsilotlar hali qiyinchilik tug'diradi.
- Taxminan 30-31 ta to'g'ri javob ≈ band 7. Ko'p universitetlar talab qiladigan daraja: akademik ma'ruzaning asosiy g'oyalari va muhim tafsilotlarini kuzatib bora olasiz.
- Taxminan 35-36 ta to'g'ri javob ≈ band 8, 39-40 ta ≈ band 9. Bu darajada xato asosan e'tiborsizlik yoki imlo tufayli bo'ladi, shuning uchun yuqori ball uchun imlo va diqqat hal qiluvchi.
- Eslatma: bu raqamlar taxminiy. Aniq jadval har bir test variantining qiyinligiga qarab biroz o'zgarishi mumkin.
Savol turlari va qismlar bo'yicha qo'llanmalar
- Form completion
Sizga forma, konspekt yoki jadval beriladi va undagi bo'sh joylarni eshitgan ma'lumotingiz bilan to'ldirasiz. - Multiple choice
Har bir savolga uch (ba'zan ko'proq) javob varianti beriladi va siz eng to'g'risini tanlaysiz. - Map labelling
Sizga bino, park yoki shaharcha rejasi beriladi va spikerning tushuntirishiga qarab joylarni belgilaysiz. - Matching
Sizga ro'yxat (masalan, usullar, odamlar yoki joylar) va fikrlar yoki xususiyatlar ro'yxati beriladi. - Part 4: lecture
Part 4 dagi akademik ma'ruza asosida gaplar yoki konspekt to'ldiriladi. - Distraktorlar
Bu alohida savol turi emas, balki barcha turlarda uchraydigan eng katta tuzoq.
Tayyorgarlik maslahatlari
- Har bir qism boshlanishidan oldin savollarni o'qish uchun beriladigan vaqtni to'liq ishlating: javob qanday so'z turkumida bo'lishini (ism, raqam, ot, fe'l) taxmin qiling va kalit so'zlarning tagiga chizing.
- Raqamlarni ko'p mashq qiling: sanalar (the 15th of June), narxlar (£64), telefon raqamlari, "thirteen" va "thirty" farqi. Ingliz alifbosidagi harflarni tez tanib olishni ham mashq qiling — ayniqsa A, E, I, G, J, H, W, Y.
- Imlo — bepul ball. Kundalik so'zlarning imlosini tekshirib boring (accommodation, Wednesday, environment, library). Bitta harf xato bo'lsa, javob noto'g'ri hisoblanadi.
- Turli aksentlarga o'rganing: imtihonda britaniya, avstraliya, yangi zelandiya, shimoliy amerika va boshqa aksentlar bo'lishi mumkin. Turli mamlakatlarning podkastlari va yangiliklarini tinglang.
- Kundalik reja: har kuni 20-30 daqiqa. Masalan, 10 daqiqa podkast yoki ma'ruzani matnsiz tinglang, so'ng matn bilan qayta tinglab, tushunmagan joylaringizni toping; yana 10 daqiqa bitta qisqa qismni so'zma-so'z yozib chiqing (dictation).
- Haftada kamida bir marta to'liq test (4 qism, 40 savol) ishlang va xatolaringizni turlarga ajrating: imlo, tuzoq, o'tkazib yuborilgan savol yoki so'z bilmaslik. Shunda nimani mashq qilish kerakligini aniq bilasiz.
- Bitta javobni o'tkazib yuborsangiz, vahimaga tushmang va keyingi savolga o'ting. Bir savol uchun qayg'urib, keyingi uchtasini ham yo'qotish — eng ko'p uchraydigan xato.
- Hech bir katakni bo'sh qoldirmang: noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi, shuning uchun mantiqiy taxmin har doim bo'sh joydan yaxshiroq.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar
- Harflab aytilgan ismlarda inglizcha harf nomlarini chalkashtirish: E [iː] va I [aɪ], A [eɪ] va E [iː], G [dʒiː] va J [dʒeɪ].
- «thirteen» va «thirty», «fifteen» va «fifty» farqini eshitmaslik: -teen da urg'u oxirida, -ty da boshida.
- Ko'plik -s ni yozmaslik: javob «tickets» bo'lsa, «ticket» noto'g'ri hisoblanadi.
- Birinchi eshitilgan raqam yoki sanani yozib qo'yish — spiker ko'pincha keyin uni tuzatadi.
IELTS mock imtihonini ilovada topshiring
TilUstoz ilovasida to'liq IELTS mock testlari, Writing va Speaking javoblaringizni mezonlar bo'yicha baholash hamda sun'iy intellekt Ustoz bilan Speaking mashqlari bor.
Ro'yxatdan o'tib, mock topshirish Darajangizni bepul aniqlang
Mashq: formatni qanchalik bilasiz?
Yuqoridagi ma'lumot asosida 4 ta qisqa savol.
Mashq qiling
4 ta savol. Javobni tanlang yoki yozing va «Tekshirish»ni bosing.