Grammatika · B1
Present Perfect vs Past Simple
I have lost my key yoki I lost my key? — vaqt aniq bo'lsa Past Simple.
Qoida: Present Perfect va Past Simple
O'zbek tilida 'kitobni o'qidim' degan bitta shakl ikkala holatga ham ishlatiladi. Ingliz tilida esa farq bor. Past Simple — o'tib ketgan, tugagan vaqtdagi ish (yesterday, last week, in 2020, ago). Present Perfect — o'tmishdagi ish, lekin vaqti aytilmagan yoki natijasi hozir muhim.
| Present Perfect | Past Simple | |
|---|---|---|
| Shakl | have/has + V3 | V2 (did) |
| Vaqt | aniq emas, hozirgacha | aniq, tugagan |
| So'zlar | ever, never, just, yet, today, this week | yesterday, last ..., ago, in 2020, when ...? |
| Misol | I have lost my key. (hozir kalitim yo'q) | I lost my key yesterday. |
Yangilik/natija: Present Perfect → tafsilot (qachon, qayerda): Past Simple. I've broken my phone! — How did you break it? — I dropped it.
'When' bilan boshlanadigan savol doim Past Simple: When did you arrive? ('When have you arrived?' — xato). 'Today', 'this week' kabi hali tugamagan vaqt bilan Present Perfect ishlatish mumkin.
Maslahat: Gapda 'qachon' degan aniq javob bo'lsa (yesterday, ago, last, in 2015) — Past Simple tanlang. Vaqt yo'q yoki 'hozirgacha' ma'nosi bo'lsa — Present Perfect.
Misollar tarjimasi bilan
- I have finished my homework. Can I go out now?Uy vazifamni tugatdim. Endi chiqsam bo'ladimi?
- I finished my homework two hours ago.Uy vazifamni ikki soat oldin tugatdim.
- Have you seen the new film? — Yes, I saw it on Sunday.Yangi filmni ko'rdingizmi? — Ha, yakshanba kuni ko'rdim.
- She has written three books.U uchta kitob yozgan (hali yozishi mumkin).
- Navoi wrote many poems.Navoiy ko'p she'r yozgan (hayoti tugagan — Past Simple).
O'zbeklar ko'p qiladigan xatolar
I have seen him yesterday.I saw him yesterday.
'Yesterday' — tugagan vaqt, Present Perfect bilan ishlatilmaydi.
When have you come to Tashkent?When did you come to Tashkent?
'When' savoli aniq vaqtni so'raydi — Past Simple.
I lost my passport. I can't travel.I have lost my passport. I can't travel.
Natija hozir muhim (pasport yo'q) — Present Perfect yaxshiroq.
Did you ever visit Samarkand?Have you ever visited Samarkand?
Vaqtsiz hayotiy tajriba — Present Perfect (Britaniya inglizchasida).
Video dars
Mavzuni video orqali ham ko'ring. Video muallifi: IBRAT FARZANDLARI; tugmani bossangiz, video shu yerda ochiladi.
Videoni ko'rish: Present Perfect va Past Simple | 20-dars | Ingliz tilini 0 dan o'rganishMavzuga oid so'zlar
| So'z | Tarjima | Misol |
|---|---|---|
| lose | yo'qotmoq | I have lost my wallet. |
| steal | o'g'irlamoq | Someone stole my phone last night. |
| break | sindirmoq | Oh no, I've broken the glass! |
| ago | oldin (... oldin) | We met three years ago. |
| recently | yaqinda | Have you read any good books recently? |
| news | yangilik | Have you heard the news? Bek has passed his exam! |
| arrive | yetib kelmoq | The guests arrived at seven. |
| invite | taklif qilmoq | They have invited us to their wedding. |
O'zingiz gapirib ko'ring
Ilovada bu vazifalarni ovoz chiqarib yoki yozib bajarasiz, javobingizni AI tekshiradi. Hozir namunaga qarab o'zingiz urinib ko'ring.
Yozing: Bugun qilib bo'lgan 2 ta ishingizni yozing — have/has + V3 ishlating (vaqtini aytmang).
Namuna: I have cleaned my room. I have done my English homework.
Yozing: O'tgan hafta oxirida nima qildingiz? Aniq vaqt bilan 3 ta gap yozing — Past Simple ishlating.
Namuna: On Saturday I visited my grandparents. In the evening we watched a film. On Sunday I played football.
Gapiring: Do'stingizga yangilik ayting (Present Perfect), keyin tafsilotini (qachon, qayerda) Past Simple bilan ayting.
Namuna: I have bought a new phone! I bought it yesterday at the market.
Gapiring: Shu yil nimalarga erishdingiz? Present Perfect bilan ayting, bittasining tafsilotini Past Simple bilan qo'shing.
Namuna: This year I have read ten books. I have also started a new job. I started it in March.
Ustoz bilan: Ustoz yangiliklaringiz va yaqinda nima qilganingizni so'raydi, keyin 'qachon? qanday?' deb tafsilot so'raydi.
Mashq qiling
5 ta savol. Javobni tanlang yoki yozing va «Tekshirish»ni bosing.